Yetişkin Bağlanma

Bağlanma bebek ve birincil bakım veren arasındaki duygusal bağa denir. Bebek doğar doğmaz bağlanmak için birini arar ve sıkı sıkıya ona bağlanmak ister. Bebekler bu bağlanma sürecinde birincil bakım veren ile özel bir bağ kurar (Sadock, Sadock and Ruiz, 2016).

Bowlby'nin Bağlanma Teorisi

Bağlanma teorisini İngiliz psikanalist Bowlby'nin çalışmalarında boy göstermeye başlamıştır. Bowlby'nin bağlanma teorisi, bebeklerin ve küçük çocukların temel bakım vericileriyle (genellikle anne) ilişkilerinin gelecekteki yaşantılarında etkin rol oynadığını ifade eder.

Bowlby (1973) bağlanma teorisinde üç önermeden bahseder:

1. Bir birey gereksinim duyduğunda bağlanma figürünü bulabileceğinden emin olduğunda, herhangi bir sebepten ötürü böyle bir güvene sahip olmayan birinden daha az kaygıya eğilimli olacaktır.
2. Bu güvenin geliştiği hassas dönem içinde bağlanma figürlerinin mevcudiyetine olan güveni ya da yokluğu, bebeklik, çocukluk, ergenlik dönemlerinde yavaş yavaş inşa edilir ve hayatın geri kalanında nispeten değişmeden kalmaya eğilimlidir.
3. Bireylerin toyluk yıllarında gelişen bağlanma figürlerine erişebilirlik ve yanıtlanabilirliğinin çeşitli beklentilerine, bireylerin gerçekten sahip oldukları varsayımıdır.

Hazan ve Shaver'ın Yetişkin Bağlanma Modeli

Hazan ve Shaver (1987) yetişkin bağlanmasını üç kategoride ele almıştır:

Güvenli Bağlanma

Güvenli bağlanan yetişkinler kendilerine güvenen, sosyal olarak yetenekli, romantik ortaklarla yakın ilişkilere açık, ilgilenen, nispeten istikrarlı ve tatmin edici uzun vadeli ilişkiler kurması muhtemeldir.

Kaygılı-Kararsız Bağlanma

Kaygılı-kararsız yetişkinler kendine güvenmekten yoksundurlar; reddedilme ve terk etme konusunda endişeli; güvenilmez olarak algılanan ilişki ortaklıklarında kıskançlık ve öfke nöbetlerine eğilimlidir.

Çekingen Bağlanma

Çekingen yetişkinler yakınlıktan rahatsızlık duyarlar, uzun süreli romantik ilişkilere dahil olmaktan çekinirler, kendini açıklamaktan rahatsız olurlar.

Bartholomew'un Dörtlü Bağlanma Modeli

Bartholomew ve arkadaşları (1991) yetişkin bağlanmasına yönelik dörtlü bağlanma modeli oluşturmuştur:

Güvenli Bağlanma

Güvenli bağlanan bireyler bir değerlilik (sevilebilirlik) duygusu taşıyarak karşısındaki insanlara karşı genellikle duyarlı ve kabul edicidirler. Benlik saygıları yüksektir.

Saplantılı Bağlanma

Saplantılı bağlanmada birey kendini değersiz ve sevilmez görürken karşısındaki bireylere yönelik olumlu değerlendirmelere sahiptir. Bu bireyler karşısındakinden onay beklemektedirler.

Korkulu Bağlanma

Korkulu bağlanan kişi başkaları ile yakın ilişki kurmaktan kaçınır. Hem kendini hem de karşısındaki bireyi olumsuz değerlendirir. Başkaları tarafından reddedileceği duygusunu taşır.

Kayıtsız Bağlanma

Kayıtsız bağlanan yetişkinler kendini değerli ve sevilebilir görürken karşısındaki bireye karşı olumsuz değerlendirmeye sahiptirler. Bu insanlar yakın ilişkilerden kaçınarak hayal kırıklıklarına karşı bağımsızlıklarını ve kendilerini korurlar.